Luật đánh đôi Pickleball và cách tính điểm thế nào? Hiểu vì sao để nhớ lâu

Luật đánh đôi và cách đếm điểm, viết để người mới đọc một lần là ra sân được. Đọc miễn phí.

Lần đầu ra sân đánh đôi, bạn nghe người giao bóng hô "bốn, năm, hai" rồi đánh luôn.

Bạn gật đầu cho qua, nhưng trong đầu thì hỏi: ba con số đó là gì, sao lại có số hai ở cuối?

Rồi bạn giao xong, chạy lên lưới đón bóng, và cả sân nhắc: "Chưa được, phải chờ nảy."

Nếu bạn đang ở đúng chỗ đó, điều đó hoàn toàn bình thường. Từ ngày dạy Pickleball, tôi thấy phần lớn người mới lúng túng không phải vì luật khó, mà vì họ cố học thuộc từng điều riêng lẻ.

Luật đánh đôi Pickleball thật ra chỉ có vài quy tắc lõi. Mỗi quy tắc có một lý do. Hiểu lý do rồi, bạn không cần thuộc nữa, bạn tự nhớ.

Bài này đi lần lượt từng luật, mỗi phần kết bằng một câu để bạn tự kiểm trên sân.

Trước hết: sân có ba phần

Sân Pickleball dài 13,41 m, rộng 6,1 m. Đánh đơn hay đánh đôi đều dùng cùng một sân.

Mỗi bên sân có ba phần bạn cần biết tên:

• Ô bên phải và ô bên trái ở phía sau, là nơi bóng giao rơi vào.
• Vùng bếp sát lưới, sâu hơn 2 m tính từ lưới. Tên chính thức là vùng không vô lê (non-volley zone), tiếng Anh hay gọi là kitchen.

Mẹo nhớ: đứng ở cuối sân nhìn sang, bạn thấy hai ô phía sau và một dải sát lưới. Dải đó là bếp.

Luật giao bóng: đứng đâu, đánh thế nào, bóng rơi vào đâu

Đứng đâu

Bạn đứng sau vạch cuối sân, trong phạm vi ô của mình. Lúc vợt chạm bóng, ít nhất một chân phải chạm đất sau vạch. Chân giẫm lên vạch cuối sân là lỗi, dù chỉ chạm một chút.

Đánh thế nào

Pickleball không giao như tennis. Bạn không tung bóng lên cao rồi đánh từ trên xuống.

Theo luật hiện hành, bạn được chọn một trong hai kiểu giao.

Kiểu 1: giao bóng trên không. Bạn thả bóng hoặc cầm bóng, rồi đánh khi bóng chưa chạm đất. Kiểu này cần đủ ba điều:

• Tay vung theo đường vòng từ dưới lên, không đè từ trên xuống.
• Điểm chạm bóng thấp hơn thắt lưng (ngang rốn trở xuống).
• Lúc chạm bóng, đầu vợt không cao hơn cổ tay.

Kiểu 2: giao bóng thả nảy. Bạn thả bóng từ tay cho rơi tự nhiên, để bóng nảy xuống đất, rồi mới đánh. Giao kiểu này thì ba điều ở trên không bắt buộc. Bóng nảy chỗ nào cũng được, bạn đánh từ tầm nào cũng được.

Với cả hai kiểu, bóng phải được thả ra tự nhiên. Bạn không được tung bóng lên, không ném bóng xuống đất cho nảy cao, và không được dùng tay hay vợt xoay bóng để tạo xoáy trước khi giao.

Mẹo cho người mới: giao bóng thả nảy dễ đúng luật hơn, vì bạn không phải canh tầm thắt lưng hay góc đầu vợt. Hợp để bắt đầu.

Bóng rơi vào đâu

Bạn giao chéo sân. Đứng ô bên phải của mình thì bóng phải sang ô đối diện chéo bên kia. Giao thẳng là lỗi.

Bóng phải bay qua khỏi vạch bếp. Đây là chỗ người mới hay nhầm nhất:

• Bóng rơi vào trong bếp: lỗi.
• Bóng chạm đúng vạch bếp: vẫn là lỗi.
• Bóng chạm vạch dọc hoặc vạch cuối của ô chéo: hợp lệ.
• Bóng chạm lưới rồi rơi qua: xét như thường theo chỗ bóng rơi. Lật lưới mà rơi vào bếp hay chạm vạch bếp vẫn là lỗi.

Tự kiểm: giao xong một quả, hỏi mình ba câu. Chân có nằm sau vạch không? Nếu giao trên không, bóng có chạm dưới thắt lưng không? Bóng có rơi qua khỏi vạch bếp, vào đúng ô chéo không?

Luật hai lần nảy: vì sao giao xong không được lên lưới ngay

Đây là lỗi tôi gặp nhiều nhất ở người mới. Giao bóng xong, chạy lên lưới đánh bóng trên không luôn, như trong tennis.

Luật như sau:

• Bạn giao bóng sang. Đội nhận phải để bóng nảy một lần rồi mới được đánh trả.
• Bóng trả về sân bạn. Đội bạn cũng phải để bóng nảy một lần rồi mới được đánh.

Mỗi bên một lần nảy. Xong hai lần nảy đó, cả bốn người mới được đánh bóng trên không (vô lê) và lên lưới thoải mái.

Vì sao có luật này? Quả bóng Pickleball rất nhẹ, sân lại nhỏ. Nếu không có luật hai lần nảy, đội giao chỉ cần lao lên lưới là trận đấu biến thành một loạt cú vô lê sát lưới ngay từ quả đầu. Luật này giữ cho mấy cú đầu tiên của mỗi pha bóng diễn ra ở cuối sân, để kỹ năng có đất dùng, không chỉ sức mạnh.

Hiểu điều đó, bạn sẽ tự biết phải làm gì sau khi giao: đứng lại cuối sân, chờ bóng trả về chạm đất, đánh quả đó cho chắc, rồi mới tiến lên.

Tự kiểm: sau mỗi quả giao, chân bạn còn ở cuối sân khi bóng trả về không? Nếu bạn đã chạy lên giữa sân, bạn đang vội hơn luật cho phép.

Vùng bếp: được đi vào, nhưng không được đánh bóng trên không

Rất nhiều người mới nghĩ vùng bếp là vùng cấm bước vào. Không phải vậy.

Bạn được bước vào bếp bất cứ lúc nào, đi sang phải, sang trái thoải mái. Điều bạn không được làm là đánh bóng khi bóng chưa chạm đất trong lúc chân đang ở trong bếp hoặc chạm vạch bếp.

Muốn đánh bóng khi đang đứng trong bếp, bạn phải để bóng nảy xuống đất trước.

Những tình huống vẫn tính là lỗi

Bốn tình huống sau vẫn là lỗi:

• Đánh xong bị đà kéo vào bếp. Lúc chạm bóng chân bạn còn ở ngoài, nhưng đánh xong theo quán tính bạn bước vào bếp. Vẫn là lỗi.
• Vợt rơi vào bếp. Bạn đánh từ ngoài, nhưng vợt tuột tay rơi xuống bếp. Lỗi.
• Lấy đà từ trong bếp. Đối phương đánh bóng cao, bạn dậm chân lấy đà ở trong bếp rồi bật lùi ra sau để smash. Lỗi. Muốn smash quả đó, bạn phải lùi hẳn ra ngoài rồi mới lấy đà.
• Bóng chạm người. Bóng chưa nảy mà chạm vào người hoặc quần áo của bạn, ở bất kỳ đâu trên sân, bạn mất điểm. Đứng trong bếp thì chuyện này dễ xảy ra nhất.

Còn nếu bạn đứng trong bếp, không chạm vào bóng, bóng rơi xuống đất và đồng đội đánh qua, thì pha đó vẫn hợp lệ.

Vì sao có luật này? Không có vùng bếp, người chơi chỉ việc đứng sát lưới và vô lê liên tục. Luật bếp đẩy bạn lùi ra một khoảng, buộc bạn phải chơi khéo hơn thay vì chỉ mạnh hơn.

Một mẹo chiến thuật đi kèm: khi bạn bước vào bếp để đỡ một quả bỏ nhỏ, đỡ xong hãy lùi ngay về sau vạch bếp. Về chậm, đối phương sẽ đánh bóng thẳng vào người bạn trong lúc bạn còn đứng trong bếp, và bạn mất điểm.

Tự kiểm: sau mỗi cú đánh bóng trên không ở gần lưới, nhìn xuống chân. Cả hai chân có còn ở ngoài vạch bếp, kể cả sau khi vung xong không?

Cách tính điểm đánh đôi: đọc ba con số

Đây là phần làm người mới rối nhất. Nhưng nó chỉ dựa trên một ý.

Chỉ đội giao bóng mới được cộng điểm

Hãy coi quyền giao bóng như một chiếc chìa khóa. Có chìa khóa, đội bạn mới mở được điểm.

Nếu đội bạn đang nhận bóng và thắng pha bóng đó, dù đẹp đến mấy, bạn không được cộng điểm. Bạn chỉ giành lại chiếc chìa khóa, tức là quyền giao.

Ba con số nghĩa là gì

Người giao bóng luôn hô đủ ba số trước khi giao, theo thứ tự:

• Số thứ nhất: điểm của đội đang giao.
• Số thứ hai: điểm của đội đang nhận.
• Số thứ ba: người đang giao là người số 1 hay số 2 của đội.

Ví dụ bạn hô "bốn, năm, hai". Đội bạn đang có 4 điểm, đối phương 5 điểm, và bạn là người giao thứ hai trong lượt này của đội.

Mẹo nhớ: ai giao thì đọc điểm mình trước.

Mỗi đội có hai lượt giao

Khi đội bạn giành quyền giao, người đang đứng ô bên phải giao trước. Người đó là người số 1.

• Người số 1 thắng pha bóng: đội được cộng 1 điểm. Bạn và đồng đội đổi chỗ cho nhau, người số 1 giao tiếp từ ô bên kia.
• Người số 1 thua pha bóng: quyền giao chuyển sang đồng đội, là người số 2.
• Người số 2 cũng thua pha bóng: đội bạn mất quyền giao. Đối phương bắt đầu lượt của họ, luôn từ ô bên phải của họ. Nhìn từ phía bạn, đó là ô bên trái đối diện.

Quay lại ví dụ "bốn, năm, hai". Bạn thắng pha đó, điểm thành "năm, năm, hai" và bạn giao tiếp. Bạn thua, đội bạn hết lượt. Đối phương giành quyền giao và hô "năm, bốn, một", vì giờ họ là đội giao nên điểm của họ đọc trước.

Vì sao trận đấu luôn bắt đầu bằng "không, không, hai"

Đội giao bóng trước có lợi thế. Để công bằng, lượt giao đầu tiên của trận chỉ cho đội đó một người giao.

Vì vậy người giao đầu tiên của trận được tính luôn là người số 2. Thua pha đầu, quyền giao chuyển ngay sang đối phương.

Tự kiểm: trước khi giao, bạn có hô được đủ ba số không? Nếu phải dừng lại nghĩ, hãy hỏi mình: đội nào đang cầm chìa khóa, và đây là người giao thứ mấy?

Chơi tới bao nhiêu điểm

Theo luật hiện hành, một ván chơi tới 11 điểm, và đội thắng phải hơn đối phương ít nhất 2 điểm. Nếu đang 10–10, ván đấu tiếp tục cho tới khi một đội dẫn cách 2 điểm, ví dụ 12–10 hay 13–11.

Một số giải chọn chơi ván dài hơn, tới 15 hoặc 21 điểm, vẫn phải cách 2. Ban tổ chức sẽ báo trước khi vào trận.

Mẹo nhớ: chạm 11 chưa đủ, phải cách 2.

Điều tôi muốn bạn nhớ

Luật Pickleball không được đặt ra để làm khó người mới.

Luật hai lần nảy và vùng bếp tồn tại để môn này thành trò chơi của sự khéo léo và kiên nhẫn, không chỉ của sức mạnh. Cách tính điểm chỉ xoay quanh một chiếc chìa khóa là quyền giao bóng.

Khi mới chơi, đừng vội ham những cú thật mạnh. Giữ bóng đi qua đi lại càng lâu càng tốt, đưa bóng vào chỗ an toàn. Kiểm soát được trận đấu, cơ hội sẽ tự đến.

Ba câu để bạn tự hỏi sau buổi chơi tới:

• Hôm nay mình có lần nào lên lưới trước khi đủ hai lần nảy không?
• Mình có hô điểm đúng mà không cần ai nhắc không?
• Có pha nào chân mình chạm vạch bếp mà mình không để ý không?

Hiểu luật xong, bước tiếp theo trong lộ trình cho người mới là tránh những lỗi người mới hay mắc. Muốn học nền tảng theo thứ tự đã sắp sẵn, xem khóa học Pickleball online.

Phần nào trong bài bạn đọc xong vẫn chưa rõ, cứ để lại câu hỏi. Tôi sẽ giải thích tiếp.